2ชั่วโมงกับ Chris Bangle

นับว่าเป็นสองชั่งโมงที่มีค่ายิ่ง เมื่อได้ฟังการบรรยายที่คิดว่าดีที่สุดเท่าที่เคยได้ฟังมา โดย Chris Bangle อดีตหัวหน้าทีมออกแบบรถยนต์ BMW ผลงานที่โดดเด่นของเค้าคงจะหนีไม่พ้นรถยนต์ BMW series ต่างๆที่เห็นวิ่งอยู่บนท้องถนนทุกวันนี้ รวมไปถึงผลงานที่ตะลึงโลกอย่าง BMW รุ่น Gina ที่ออกแบบโดยใช้ “ผ้า” เป็นตัวห่อหุ้มรถยนต์ด้านนอก แทนที่แผ่นเหล็กแบบเดิมๆ

BMW Gina

เริ่มต้นการบรรยายด้วยการแสดงภาพให้เห็นว่าเค้าเองนั้นไมไ่ด้ออกแบบแค่รถยนต์ แต่หากมีงานศิลปะมากมายที่ทำอยู่ทุกวันนี้ไม่ว่าจะเป็นการแกะสลักหรือการวาดรูปสีน้ำมัน แถมยังติดตลกด้วยการเอาภาพตอนเค้าขุดดินที่บ้านมาให้ดูด้วย จากนั้นก็เลยไปเป็นการโชว์บ้านของเค้าที่แสนจะยิ่งใหญ่ บ้านในอิตาลีที่มีไร่ไวน์ โรงเก็บไวน์ และ สตูดิโอสำหรับออกแบบอยู่ที่นั่นด้วย ซึ่งนั่นเป็นสิ่งหนึ่งที่ผมสงสัยอยู่ก่อนที่จะได้มาฟังว่า บ้าน Chris Bangle นั้นจะหน้าตาเป็นอย่างไร แล้ววันนี้ก็ได้มาเห็นจริงๆ

ใจความหลักของการบรรยายนี้ Chirs Bangle ได้เริ่มต้นด้วยการพูดถึงสามสิ่งที่สำคัญ นั่นคือ

Challenge Every Doing
Culture Counts
Be Courageous and DO IT

ซึ่งทั้งสามประโยคนี้ Chris Bangle ได้พูดออกมาเป็นภาษาไทยให้ได้ฉงนกันทั้งงานว่า เฮียแกพยายามพูดอะไร แต่ว่าเมื่อฟังได้แล้วก็รู้สึกว่าสนุกดี บรรยายคราวนี้ไม่น่าเบื่อแฮะ

สามสิ่งที่ Chris Bangle บอกนั่นคือ “ลุยกับทุกสิ่ง”, “วัฒนธรรมคือสิ่งสำคัญ”, และ “จงกล้าและจงทำมัน”

จากนั้นเค้าได้บรรยายไปในรายละเอียดถึงความหมายที่แท้จริงของสามประโยคนี้ Chris Bangle ได้เล่าถึงความเป็นมาในการคิดรถยนต์ Gina ที่การสร้างด้วยผ้านั้นไม่ใช่สิ่งใหม่ แต่เหตุที่เค้ามาสร้างด้วยผ้าเพราะความที่เห็นว่าผ้านั้นสามารถสร้าง emotion ให้กับหลายๆอย่าง เช่นเมื่อนำผ้ามาพันรอบตัวคน ก็จะทำให้คนดูเซ็กซี่ได้ ดังนั้นการนำผ้ามาใช้กับรถยนต์ก็น่าจะแสดงความเซ็กซี่สวยงาม และการสื่อให้เห็นในแง่ของ emotion ได้อย่างมาก

เค้าบอกว่า บางครั้งเราน่าจะให้ material do the talking นั่นคือให้วัสดุนั้นเป็นตัวบอกเรื่องราวต่างๆ แทนตัวนักออกแบบ แทนที่จะให้นักออกแบบต้องไปกำหนดว่า เหตุที่เราใช้วัสดุแบบนี้เพราะอะไร.. เพราะอะไร..

Chris Bangle ได้พูดถึงเรื่องความกล้าในการออกแบบโดยยกตัวอย่างตึก trutec ในเกาหลีที่ออกแบบกระจกหน้าต่างให้มีองศาที่แตกต่างกันไป ทำให้กระจกนั้นไม่เรียงตัวเรียบสวยแนบไปกับตัวตึกเหมือนทั่วไป และนั่นทำให้ตัวตึกเองนั้นดูดี โดดเด่นและแปลกตา

ตึก Trutec

จากนั้น Chris Bangle ได้โชว์ภาพของรถยนต์ตัวหนึ่งที่เค้าออกแบบมาเล่นๆ ใน computer รถดังกล่าวมีผิวด้านนอกที่ไม่เรียบเหมือนรถทั่วไป แต่หากมีรอยหัก พับ ในองศาที่แตกต่างกันไป ทำให้ได้รถยนต์ที่ดูแปลกและมีมิติ นอกจากนี้เค้ายังสังเกตเห็นว่า รถยนต์ที่มีผิวด้านนอกไม่เรียบนั้นกลับสร้างความเงาวาวมากกว่ารถแบบเรียบอีก นั่นหมายถึงหากดีไซน์นี้เป็นจริงได้ เราอาจจะสามารถลดค่าใช้จ่ายในการพ่นสีเคลือบเงาได้อีกด้วย

Project LOVOS

อีกสิ่งหนึ่งที่ Chris Bangle บรรยายก็คือ ความสำคัญในการสร้างรถยนต์ จริงๆแล้ว Chris Bangle บอกว่า ในการออกแบบหรือสร้างสรรค์อะไร เราต้องมีจุดมุ่งหมาย Chris Bangle ได้ยกตัวอย่างโดยตั้งคำถามขึ้นว่า “What is car?” รถยนต์คืออะไร จากนั้นก็ลากจุดสามสุดสร้างเป็นสามเหลี่ยมรอบๆ โดยสามจุดนั้นมีคำต่างๆดังนั้น Mobility, Environment, และ Carmess

Mobility ก็คือการเคลื่อนไหว การ transport นั่นคือสิ่งที่รถยนต์ทุกคันทำหน้าที่อยู่แล้ว
Environment ก็คือสิ่งที่อยู่รอบๆตัว ในที่นี้หมายถึงห้องโดยสาร ว่าต้องการกระทัดรัด ความสบาย
Carmess คือสิ่งที่รถยนต์บ่งบอกได้ถึง lifestyle หรือตัวตนของคนเจ้าของผู้ขับขี่ได้

การบรรยายเต็มไปด้วยความสนุกสนาน สิ่งหนึ่งที่ผมทึ่งใน Chris Bangle ก็คือ การที่เค้าดูเป็นคนจริงจัง ดูโหด แต่เวลาขึ้นมาบรรยายกลับเป็นคนที่สนุกสนานมาก แต่แม้จะสนุกสนานอย่างไร เราก็ยังต้องเกรงกลัวอยู่ดี Chris Bangle ได้ตอบคำถามคนหนึ่งที่ถามว่า ในฐานะหัวหน้าการออกแบบ เค้าทำหน้าที่อย่างไรในการทำงานกับนักออกแบบ Chris Bangle ตอบว่า เราต้องปล่อยให้เค้าได้ปลดปล่อยสิ่งที่เค้าคิดออกมาให้ได้มากที่สุด ถามในสิ่งที่เป็นรายละเอียด หรือแม้กระทั่งสิ่งที่ไม่ควรถาม เพื่อดึงให้เค้าพูด ให้เค้าได้อธิบายในสิ่งที่เค้าได้นำเสนอมา เพราะนักออกแบบทุกคนไม่ได้เป็นคนกล้า ซึ่ง Chris Bangle ก็ได้ทำเช่นนั้นในการตอบคำถามทุกคนด้วยเช่นกัน เพราะเค้าได้เริ่มต้นให้ทุกคนได้ยิงคำถามใส่เค้าโดยการบอกว่า ให้ทุกๆคนสามารถถามเค้าได้เลยทุกอย่าง และยังบอกด้วยว่า there is no embrassing quesion, only embrassing answer.

จริงๆแล้วสิ่งที่ Chris Bangle พูดนั้นมีใจความสำคัญๆที่ไม่ต่างกับนักออกแบบรายอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นความจำเป็นในการร่างแบบในกระดาษ (sketch), การค้นคว้าหาข้อมูลอยู่เสมอ, การเปิดรับในทุกๆสิ่งที่เข้ามา, ความสามารถในการเข้าใจและสร้างความสมดุลระหว่าความสวยงามและหน้าที่การใช้งาน ซึ่งนั่นผมคิดว่ามันเป็นสิ่งที่นักออกแบบที่ดีทุกคนต้องทำอยู่เสมอ อีกสิ่งหนึ่งที่ผมได้ยินมาจากการไปฟังบรรยายของ Design Army และได้ฟังอีกครั้งจากปากของ Chris Bangle นั่นคือ Computer is just a tool คอมพิวเตอร์เป็นแค่เครื่องมือในการสร้างเท่านั้น แต่การออกแบบนั้นควรจะใช้จินตนาการจากการวาดรูปก่อน หรือการปั้นรถยนต์ดินเหนียวก่อน นักออกแบบสมัยนี้ชอบที่จะออกแบบในคอมพิวเตอร์ ซึ่งหลายครั้งด้วยความจำกัดในความสามารถของคอมพิวเตอร์จะเป็นตัวปิดกั้นความคิดสร้างสรรค์ของเราได้

ก่อนจะจบงานผมก็ได้ยกมือถาม Chris Bangle หนึ่งคำถามว่า เค้าชอบรถยนต์รุ่นไหน ยี่ห้อ ไหนมากที่สุด? Chris Bangle ตอบว่า เค้าไม่สามารถบอกได้หรอกว่าเค้าขอบรถยนต์รุ่นไหนยี่ห้อไหนมากที่สุด แต่สิ่งที่เค้าเป็นคือ เค้าจะมีความรู้สึกร่วมไปกับรถยนต์ที่คันที่เค้าได้อยู่ด้วย ไม่ว่ารถคันนั้นจะดีหรือไม่ดี เค้าก็จะต้องเรียนรู้ทุกอย่างจากมัน

ตอนจบของการบรรยาย ผมยังได้แอบวิ่งขึ้นไปหา Chris Bangle เพื่อขอลายเซ็นมาประทับด้านหลังของหนังสือคู่มือรถยนต์อีกด้วย (บ้าจัด) และดีใจมากที่ได้จับมือกับดีไซน์เนอร์ระดับโลก คนที่เราประทับใจ แม้ว่าด้านหลังของหน้งสือที่ให้เค้าเซ็นนั้นปากกาจะไม่ค่อยอำนวย แต่เค้าก็ได้เขียนประโยคเด็ดมาให้ว่า

“The Future Belongs to Your Creativity”

Chris Bangle กับ ผม .. บ้าซะ (หน้าตา nerd มาก)

ปล. จริงๆแล้ววันนี้ไปฟังการบรรยายตั้งแต่เช้า โดยเริ่มต้นด้วย Kara Johnson, Material Expert จากบริษัทออกแบบผลิตภัณฑ์ระดับโลก IDEO แต่ว่าไม่ได้นำมาเขียนไว้ หากมีเวลาจะมาเขียนให้อ่านอีก

** งานนี้จัดโดย TCDC ชื่อ Creativities Unfold Bangkok 2010 “PLAY” from passion to business (ทำเป็นเล่น เห็นเงินล้าน)**